Rozwód, czy – mówiąc ściślej – rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, niejednokrotnie jest trudnym doświadczeniem dla małżonków, a niejednokrotnie także dla innych członków rodziny. Sprawne i skuteczne przeprowadzenie procedury rozwodowej jest korzystne dla każdej ze stron i wcale nie musi oznaczać porażki jednej, czy drugiej strony. Rozwiązanie małżeństwa przez rozwód orzekane jest przez sąd okręgowy po przeprowadzeniu postępowania sądowego w trybie procesowym, który to tryb z natury rzeczy antagonizuje strony postępowania i każe myśleć o wyniku sprawy w kategoriach wygranej lub przegranej. W przypadku rozwodu tego typu kategorie są mało uzasadnione, a postępowanie powinno służyć poprawnemu ułożeniu relacji między małżonkami oraz ich dziećmi. Jak osiągnąć taki cel? Trzeba uzbroić się w odrobinę pokory i cierpliwości.

Postępowanie sądowe w sprawie rozwodu wszczynane jest wskutek złożenia przez jednego z małżonków pozwu rozwodowego. W toku sprawy sąd zobligowany jest zbadać w pierwszej kolejności, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki orzeczenia rozwodu. Podstawową przesłanką rozwiązania małżeństwa jest trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Rozkład pożycia ma mieć charakter trwały, a więc nie może być przejściowy, tymczasowy. Nie może być wynikiem chwilowych nieporozumień czy nawet tymczasowego rozstania w związku. Przepisy nie określają czasu ile ma trwać rozkład pożycia aby uznać, że ma on charakter trwały. Każda sprawa rozpoznawana jest indywidualnie. Po drugie rozkład pożycia ma mieć charakter zupełny, czyli całkowity. Orzecznictwo i literatura wspomina o trzech elementach pożycia małżeńskiego: sfera emocjonalna – psychiczna, sfera fizyczna oraz sfera ekonomiczna. Pożycie małżeńskie opiera się więc w pierwszej kolejności na uczuciu, którym darzą się małżonkowie. Po drugie między małżonkami istnieje fizyczne pożycie. Po trzecie zaś małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a więc tworzą wspólnotę o charakterze gospodarczym. Wszystkie te elementy muszą ulec rozkładowi, aby można było mówić o zupełnym rozkładzie pożycia małżeńskiego.

Wielokrotnym przedmiotem sporu w procesach rozwodowych jest kwestia winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego. Małżonkowie obarczają siebie wzajemnie winą za rozpad małżeństwa, co w praktyce sali sądowej oznacza prowadzenie długich i żmudnych postępowań dowodowych. Wina jednego czy drugiego małżonka musi być bowiem udowodniona. Najczęstszym dowodem są oczywiście zeznania świadków, natomiast możliwe jest także przeprowadzenie innych dowodów, w tym np. nagrania, zdjęcia, wydruki z Facebooka, bilingi rozmów telefonicznych itp. Sąd orzeka o winie jednej ze stron procesu, ale możliwe jest także orzeczenie winy obu małżonków.

W postępowaniach rozwodowych należy także, a może przede wszystkim, pamiętać o małoletnich dzieciach stron. Sąd prowadzący postępowanie powinien zbadać, czy wskutek rozwodu nie ucierpi dobro wspólnych małoletnich dzieci stron. Nadto rozwód jest niedopuszczalny także, gdyby jego orzeczenie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia małżeńskiego.W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Innymi słowy sąd rozstrzyga także o kwestii alimentacyjnej, przy czym orzeczenie dotyczące alimentów dotyczyć może zarówno dzieci, jak i każdego z małżonków.

Warto także pamiętać, że w sytuacjach, gdy małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Należy jednak mieć na uwadze, że orzeczenie eksmisji jednego z małżonków w postępowaniu rozwodowym stanowi sytuację zupełnie wyjątkową i zdarza się naprawdę rzadko.

Rozważając wszczęcie postępowania rozwodowego trzeba też pamietać o tym, że wniesienie pozew podlega opłacie sądowe, która w przypadku spraw o rozwód wynosi 600 zł. Jednocześnie warto wiedzieć, że sąd może zwolnić każdą ze stron postępowania od obowiązku ponoszenia opłat sądowych w całości lub w części. Można więc wraz z pozwem rozwodowym złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a wraz z takim wnioskiem należy przedłożyć sądowi formularz (do pobrania ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości lub w budynku każdego sądu) oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Sprawy rozwodowe podlegają rozpoznaniu przez sądy okręgowe miejsca ostatniego wspólnego zamieszkania małżonków.

Skomentuj