Przedsiębiorcy korzystając z różnego rodzaju wsparcia ze strony instytucji publicznych, nie zawsze zdają sobie sprawę z faktu, że każda tego typu pomoc jest reglamentowana i podlega określonym zasadom. W ostatnich miesiącach już na dobre ruszyło wdrażanie funduszy unijnych w ramach perspektywy finansowej 2014 – 2020. Gros z tych środków przeznaczonych zostanie dla przedsiębiorców. Wszelkie tego typu wsparcie stanowi tymczasem pomoc publiczną, która jest w świetle obowiązującego prawa europejskiego i krajowego dopuszczalna, ale pod pewnymi warunkami.

 

Czym jest pomoc publiczna?

Pomoc publiczna to wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie UE lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów. Innymi słowy chodzi o wszelkiego rodzaju wsparcie na rzecz przedsiębiorcy pochodzące ze strony państwa lub jego instytucji, które choćby potencjalnie zakłóca konkurencję. W idealnie wolnorynkowych warunkach w sposób oczywisty nie istnieją żadne formy wsparcia przedsiębiorców ze strony państwa, natomiast jak wiadomo w Unii Europejskiej nie ma warunków czysto wolnorynkowych, a rządy poszczególnych państw wspierają swych przedsiębiorców. W związku z tym dozwoloną pomocą publiczną jest tylko taka pomoc, która jest zgodna z przepisami unijnymi.

 

Przedsiębiorcy

Pomoc publiczna dotyczy wsparcia dla przedsiębiorców. Należy mieć jednak tutaj na uwadze, że chodzi o przedsiębiorców w rozumieniu prawa unijnego, co nie zawsze jest zgodne z definicjami przedsiębiorcy w prawie krajowym. W prawie unijnym za przedsiębiorcę rozumie się każdy podmiot, który oferuje usługi lub towary na rynku. Przedsiębiorcą może być więc każdy: zarówno osoba fizyczna, spółka, czy też instytucja publiczna albo organizacja pozarządowa, jeśli oferuje w warunkach rynkowych jakieś usługi lub towary. Nie ma zatem znaczenia z punktu widzenia dopuszczalności pomocy publicznej, czy podmiot jest prywatną spółką, czy państwową instytucją. Pomoc publiczna może dotyczyć każdego z tych podmiotów.

 

Dopuszczalność udzielania pomocy publicznej

Zasadą traktatową jest notyfikowanie zamiaru udzielenia pomocy publicznej Komisji Europejskiej. Jeśli zatem państwo członkowskie zamierza udzielić pomocy jakiemuś przedsiębiorcy, powinno ten fakt zgłosić Komisji Europejskiej. Istnieje jednak szereg wyjątków od tej zasady, albowiem Unia Europejska określiła rodzaje pomocy które są zgodne z rynkiem wewnętrznym i nie podlegają zgłoszeniu. Reguluje to rozporządzenie Komisji nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r.

Istnieje też kategoria wsparcia, co do której uznaje się, że ze względu na jej niewielki rozmiar, nie wpływa ona na zakłócenie konkurencji. Jest to pomoc de minimis. Pomoc ta może być udzielana przedsiębiorcom w różnych sektorach, przy czym pomoc de minimis ograniczona jest kwotowo. Podstawowym limitem dla tej pomocy jest kwota 200 000 euro w okresie trzech lat podatkowych (lub kwota 100 000 euro dla przedsiębiorstw w sektorze transportu drogowego towarów). Przedsiębiorstwo może uzyskać pomoc w tym zakresie, jeżeli limit ten nie został wykorzystany. Pomoc de minimis regulowana jest kilkoma rozporządzeniami unijnymi w zależności od sektora, albowiem inne zasady dotyczą pomocy de minimis w rolnictwie, w sektorze rybołówstwa i akwakultury oraz w innych sektorach gospodarki.

 

Sankcje

Korzystając z różnego rodzaju wsparcia ze strony instytucji publicznych należy mieć świadomość zasad uzyskania takiej pomocy oraz ewentualnych konsekwencji naruszenia przepisów dotyczących pomocy publicznej. Ważne jest to, że ostateczną i najdalej idącą sankcją związaną z nieprawidłowo udzieloną pomocą publiczną jest obowiązek zwrotu uzyskanej w sposób nieprawidłowy pomocy (warto tu przytoczyć głośny przypadek zwrotu pomocy publicznej przez Stocznię Szczecińską). W związku z tym w przypadku udzielenia pomocy publicznej w sposób nieprawidłowy, to nie organ udzielający tej pomocy, ale przedsiębiorca poniesienie konsekwencje ewentualnych uchybień czy błędów. Z tego względu przedsiębiorcy korzystający z pomocy państwa winni mieć świadomość zasad i ewentualnego ryzyka z jakim wiąże się korzystanie z pomocy.

Skomentuj