Pozew jest pismem procesowym wszczynającym postępowanie cywilne w trybie procesowym. Postępowanie cywilne odbywa się w dwóch trybach: procesowym i nieprocesowym. Są dwa odmienne tryby postępowania, choć mają one cechy wspólne (np. niekiedy w postępowaniu nieprocesowym przeprowadzana jest rozprawa). Postępowanie nieprocesowe wszczynane jest na wniosek lub z urzędu, zaś postępowanie procesowe wszczynane jest po wniesieniu pozwu. Pisma procesowe – w tym pozwy – muszą zawierać określone elementy, aby były uznane za poprawne formalnie i mogły być przedmiotem dalszego procedowania. Uwagi zawarte w tym poście dotyczą przede wszystkim pozwów, choć wymagania ogólne co do pism procesowych mają też zastosowanie do wniosków, apelacji czy zażaleń. Należy jednak pamiętać, że wnioski wszczynające postępowanie nieprocesowe mają określone wymogi formalne w określonych kategoriach spraw. Podobnie apelacje czy zażalenia muszą zawierać opisane przepisami prawa procesowego elementy, których w tym poście nie omawiam.

Pozew – tak jak każde inne pismo procesowe – powinien zawierać przede wszystkim:

  1. oznaczenie sądu do którego jest kierowane – pozew musi być skierowany do konkretnego sądu – rejonowego lub okręgowego, dlatego przed wniesieniem pozwu należy ustalić który sąd w naszej sprawie będzie właściwy;
  2. imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych lub pełnomocników – należy oznaczyć stronę wnoszącą pozew – powoda, jak też stronę pozwaną. W przypadku, gdy stroną w procesie jest osoba która samodzielnie nie może w nim występować (np. niepełnoletnie dziecko), należy w pozwie wskazać przedstawiciela ustawowego takiej osoby (rodzica lub opiekuna). Jeśli powód działa poprzez pełnomocnika, w pozwie należy wskazać kto nim jest.
  3. oznaczenie rodzaju pisma, tj. wskazanie tytułu „Pozew”;
  4. osnowę wniosku oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności – pozew powinien zawierać konkretne żądanie, tj. wniosek o wydanie przez sąd określonego rozstrzygnięcia (np. wniosek o zasądzenie określonej kwoty pieniężnej, wniosek o stwierdzenie nieważności umowy itp.). Pozew powinien też zawierać dowody – o czym szerzej piszę poniżej.
  5. podpis strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
  6. wymienienie załączników.

Ponadto pozew powinien zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby stron (przedstawicieli ustawowych, pełnomocników). Należy też w nim wskazać jaki jest przedmiot sporu, a w sprawach o prawa majątkowe należy oznaczyć jaka jest wartość przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna.

Charakterystycznymi elementami, które obligatoryjnie musi zawierać pozew jest:

  1. dokładnie określone żądanie,
  2. przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniające właściwość sądu.

W pozwie można także zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, przeprowadzenie rozprawy w razie nieobecności powoda, a także inne wnioski takie jak:

  1. wezwanie na rozprawę wskazanych świadków,
  2. dokonanie oględzin,
  3. polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, potrzebnego do przeprowadzenia dowodu lub przedmiotu oględzin,
  4. zażądanie na rozprawę dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich.

Po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego w 2012 roku zasadnicze znaczenie dla przeprowadzenia postępowania sądowego ma zgłoszenie już w pozwie wszystkich twierdzeń oraz dowodów na ich poparcie.Twierdzenia i dowody zgłoszone na późniejszym etapie procesu mogą być przez sąd pominięte. Zgodnie z Kodeksem sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w pozwie, odpowiedzi na pozew lub dalszym piśmie przygotowawczym bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności. Wynika zatem z tego, że dopuszczenie dowodów zgłoszonych później niż w pozwie, uzależnione jest od wykazania, że niezgłoszenie ich w pozwie nie było przez stronę zawinione lub że nie spowoduje to zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Jeśli okoliczności tych nie uda się stronie wykazać, dowód jest przez sąd pomijany. Oznacza to, że bardzo ważne jest, by w pozwie znalazły się wszystkie twierdzenia, które strona chce podczas procesu wskazać, jak też wszystkie dowody służące poparciu podnoszonych okoliczności. Dowody w postępowaniu cywilnym mogą mieć różnoraką formę np.: świadkowie, dokumenty, oględziny, opinie biegłych, materiały multimedialne.

Układ samego pisma zawierającego pozew nie jest sprecyzowany w przepisach i może być w zasadzie dowolny. Oczywiście praktyka wykształciła pewne najczęściej stosowane schematy. Niemniej jednak należy pamiętać, że w pierwszej części pozwu należy wskazać jego obowiązkowe elementy (oznaczenie sądu, oznaczenie stron, wskazanie żądań), zaś w części dalszej zasadne jest przytoczenie uzasadnienia i podanie dowodów. Korzystając z gotowych wzorów pozwów należy uważać, albowiem nie wszystko co znajduje się w internecie ma wysoką wartość merytoryczną i jest właściwe. Ponadto dostępne wzory mają charakter ogólny, a każdy pozew składany do sądu ma charakter indywidualny, albowiem musi być dostosowany do określonej sprawy. Dlatego też polecam w tym zakresie daleko idącą ostrożność, bądź konsultacje ze specjalistami.

Dodatkowo warto wiedzieć, że w niektórych kategoriach spraw pozwu powinny być składane na formularzu urzędowym. Dotyczy to spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym, a więc dotyczących roszczeń wynikających z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza kwoty 10000 zł lub dotyczących zapłaty czynszu najmu lokali mieszkalnych i opłat obciążających najemcę oraz opłat z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej bez względu na wartość przedmiotu sporu. W tego typu sprawach pozew składa się na formularzu dostępnych na witrynie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości.

Skomentuj